دیواکولا

به گزارش ایران نیوز آنلاین؛ یادداشت: علی یزدانی / در حق کودکان اجحاف می‌کنیم. در مدرسه تنها به یادگیری‌های خشک و صرف اهمیت می‌دهیم و در خانه، کودک با تلویزیون و بازی و… سرگرم است. در این دوره، معدود کودکانی را می‌بینیم که به مطالعه علاقه‌مند باشند. امروز دغدغه بسیاری از مسئولان پایین بودن سرانه مطالعه است. اما باید ببینیم که چه کاری در این زمینه صورت گرفته است؟ در مدارس چقدر به مطالعه غیردرسی کودک توجه می‌شود؟ او چقدر با اشعار و داستان‌های جدید آشنایی دارد؟ چقدر دنیای خارج از مدرسه و کتاب‌های درسی را می‌شناسد؟ در خانه چقدر به رشد فرهنگی کودکان اهمیت می‌دهیم؟
در پاسخ به این سئوالات، سئوال بزرگتری ذهنمان را مشغول می‌کند. آن هم این است که «کودک» در جامعه ما از چه جایگاهی برخوردار است؟ جز توجه به رشد جسمانی، تهیه نیازهای اولیه او، پول تو جیبی و انتظار نمره ۲۰ گرفتن چه کاری در زمینه رشد فرهنگی کودک انجام داده‌ایم؟ گله از وجود شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های رایانه‌ای خارجی است! باید دید چه چیز را جایگزین این‌‌ها که آن را «خطر» می‌نامیم، کرده‌ایم؟

کم کاری تئاتر کودک و نوجوان
فیلم‌های سینمایی که در بخش کودک و نوجوان تولید می‌شود بسیار اندک‌اند. تئا‌تر کودک و نوجوان فعالیت زیادی انجام نمی‌دهد و لازم است که در این زمینه کانون پرورش فکری کودک و نوجوان و وزارت آموزش و پروش به عنوان متولیان این مسئله، اقدام کنند. کتاب‌های نمایشی تئا‌تر کودک و نوجوان منتشر می‌شود اما اجرای این نمایش‌ها در مدارس صورت نمی‌گیرد. نویسندگان و شاعران زیادی آثار متعددی را در زمینه کودک و نوجوان تولید می‌کنند اما متأسفانه از کشورهای همسایه که از نظر فرهنگی به آنان نزدیک هستیم، آثار کمتری به زبان فارسی منتشر می‌شود. اما باید بگویم که آموزش و پرورش در این زمینه فعالیتی انجام نمی‌دهد. کلاس‌های رسمی آموزش با آنچه به معنای دقیق کلمه «آموزش ادبیات» است بسیار متفاوت می باشد.
اما گاهی در این بی نظمی و بلبشوی فرهنگی، آثاری مشاهده می کنیم که در عین سادگی، بسیار جذاب بوده و نکات مهمی را هم به بچه های ما آموزش می دهند. نمایش «دیواکولا» از همان آثار است که توانسته تأثیراتی را روی مخاطبانش داشته باشد، نمایشی برای کودکانی که هنوز وارد مدرسه نشده اند یا کلاس اولی هستند و نمی توانند با کتاب و درس و مشق و اعداد و حروف ارتباط خوبی برقرار کنند.
این نمایش ساخته محمد جهان پا است، کسی که در ساخت تئاتر کودک سابقه ای طولانی دارد و در این راه آزمون و خطاهای فراوانی هم داشته و تقریباً می توان گفت به دوران پختگی هنری خود در حوزه تئاتر کودک و نوجوان و نمایش عروسکی رسیده است. او از سال ۸۱ بازی و از سال ۸۴ کارگردانی را به صورت حرفه ای در تئاتر آغاز کرده و با بزرگانی چون رضا صابری همکاری داشته است، او در حوزه تئاتر کودک نیز کارهای فراوانی را داشته و با اینکه چند سالی است درگیر سینما و تلویزیون شده، اما به گفته خودش هیچگاه دست از رسالت خود در حوزه تئاتر کودک نکشیده است.

مطالعه نکردن کتاب از سوی دیوها
«دیواکولا» آخرین ساخته جهان پا به نویسندگی عماد نصرآبادی است، نمایش درباره پسری به نام بامداد است که با نت های موسیقی، اعداد و حروف نمی تواند ارتباط صحیح برقرار کند و آن ها را به درستی نمی فهمد، او در کتابفروشی پدرش کار می کند و روزی متوجه پاک شدن تمام حروف و اعداد و نت ها از کتاب ها می شود، به دنبال یافتن دلیل این اتفاق به زیرزمین کتابفروشی می رود و آنجا با سه دیو مواجه می شود که یکی اعداد، یکی حروف و یکی نت ها را می خورند و به جای آن ها، اشتباهات را به بچه ها یاد می دهند.
بامداد برای یافتن مطالب پاک شده کتاب ها تلاش می کند و خود را به شهر دیوها یا همان دیواکولا می رساند، جایی که همه چیز برعکس است، چیزهای بد خوب هستند و همه از چیزهای خوب فرار می کنند، بچه ها در این شهر به زیبایی و جذابیت می بینند که نخواندن کتاب، اشتباه در محاسبات و ایجاد صداهای گوش خراش توسط دیوها انجام می شود و بچه ها نباید این کارها را انجام دهند. مسائلی که متأسفانه در جامعه ما می بینیم برای پدر و مادرها اصلاً ارزشی ندارند و بی آنکه بدانند، اشتباهات بچه ها را تشویق کرده و بدون توجه از کنار این مسائل عبور می کنند.
این نمایش بدون هیچ اضافاتی و به صورت کاملاً جامع و بی حاشیه، اهمیت اعداد، حروف و نت های موسیقی را برای بچه ها توضیح می دهد، با طراحی لباس عروسکی که شباهت های زیادی به شخصیت های کارتونی و عروسکی مورد علاقه بچه های امروز دارد و طراحی صحنه جالبی که در قالب دیواری تاشو به چند روش، تبدیل به صحنه های مختلف می شد و چند فضا را با استفاده از یک دیواره با هنرنمایی برای بچه ها نشان می داد.

کودکان تماشا کننده تئاتر کودک؛ سازندگان تئاتر آینده
این نمایش در ابعاد بازی و عوامل نمایشی و صحنه حقیقتاً ایرادات بسیار کمی داشت و از این رو پرداختن به این مسئله را زیاد مهم نمی دانم، به نظر من نمایش دیواکولا از آن جهت بسیار اهمیت دارد که آیندگان تئاتر هر جامعه ای را می توان با تئاتر کودک امروز به وجود آورد، کاش حداقل هنرمندان تئاتر ما کمی بیشتر به این موضوع بیاندیشند و تئاتر کودک را سطحی و پایین آوردن کلاس کار ندانند، اگر همین بچه ها امروز با هنر و خصوصاً نمایش به خوبی انس نگیرند، قطعاً تماشاچیان آینده تئاتر، کم می شوند و همین سطح توقعات را پایین می آورد و بر سطح کیفیت کار هنرمند نیز تأثیر می گذارد.
قطعاً جامعه ای که از کودکی بر روی افرادش در حوزه های مختلف هنری کار می کند، در آینده نه تنها هنرمندان خوبی خواهد داشت، بلکه مخاطبان هنر نیز در آن جامعه به خوبی پرورش می یابند و توقعاتی در سطح بالاتر از آنچه امروز در جامعه ما مشاهده می شود، خواهیم داشت اما از طرفی دیگر، جامعه ای که هنوز در انتخاب های خود سردرگم است و در جایی که سینما و تئاتر، دنیا را فتح کرده، ما شاید در سینما در دنیا حرفی برای گفتن داشته باشیم ولی در تئاتر از ابتدایی ترین جایگاه ها نیز محروم هستیم، انگار این تئاتر از ۳۰ سال پیش به این طرف اصلاً تکامل نیافته که هیچ، کمی هم عقب گرد داشته است.
ما امروز با استعدادهای فراوانی در شهرستان ها مواجه هستیم که متأسفانه به دلیل عدم برنامه ریزی صحیح این استعدادها نه تنها راه را درست نمی روند بلکه زمانی که راه درست را به آن ها نشان می دهی آن را اشتباه می نامند و باز راه خود را ادامه می دهند، در اینجاست که جایگاه تئاتر کودک به خوبی خود را نمایان می سازد، هنری که می تواند از همان ابتدا معنی هنر ارزشمند و فاخر را به مخاطبان بیاموزد تا در آینده همین کودکان حداقل به عنوان مخاطب تئاتر چیزی فراتر از آنچه امروز مشاهده می شود را تقاضا کنند و شاید آینده ای روشن تر از امروز پیش روی هنر این جامعه باشد.

کد خبرنگار: ۹۶۰۱۲۰۴

FacebookTwitterGoogle+WhatsAppLineYahoo MailGoogle Gmail
برچسب ها: , , , , , , , , ,
عضویت در خبرنامه

\ نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


CAPTCHA Image
Reload Image