شهرستان بردسکن با وسعت تقریبی 7100 کیلومترمربع در امتداد محور گردشگری کاشمر-خلیل آباد واقع گردیده است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ایران نیوز آنلاین؛ بردسکن به دلیل تولید محصولات باغی ازجمله «انار، انجیر، پسته وانگور» به شهر «میوه های بهشتی» معروف گردیده است.

علاوه بر پیشینه چندهزار ساله مربوط به هزاره اول و دوم پیش از میلاد ونیز دوره های تاریخی  پیش از اسلام، این ناحیه در قرون وسده های گذشته اسلامی جزیی از سرزمینی به شمارمی رفت که در متون جغرافیایی و تاریخی از آن با نام«ترشیز» یا «طرثیث» یاد شده است.

مناره فیروز آباد

این اثر تاریخی در ۲۰ کیلومتری جنوب بردسکن و در میان روستایی به همین نام قرار دارد. قرائن و شواهد باستان شناسی مؤید آثار زیستگاهی از صدر اسلام تا سده هفتم هجری در نزدیکی این بنا است. مناره مزبور با ظاهری استوانه ای شکل و با ارتفاع ۱۸ متر از نظر تزئینات و نحوه آجرچینی نشان دهنده معماری به سبک و شیوه رازی است. بنا دارای دو کتیبه در بالا و پایین با مضامین آیات قرآنی، تاریخ بنیان اثر و بانی آن و در داخل مناره نیز پلکانی به طور مارپیچ تعبیه شده است. روی هم رفته در این بنا ویژگی های معماری عصر سلجوقی محرز می باشد.

برج علی آباد :

برج مقبره آجری موسوم به «علی آباد کشمر» در فاصله۱۲کیلومتری شرق بردسکن ( ۵ کیلومتری شمال جاده اصلی بردسکن به شهرستان خلیل آباد) در میان روستای کشمر واقع است. گویا این بنا بر فراز بقایا و آوارهای قلعه ای کهن به نام کوشک بنیان شده و از دیدگاه معماری با برج رادکان در چناران قابل مقایسه است. نمای بیرونی بنا در پائین هشت ضلعی و بالاترین قسمت، دارای گنبد مخروطی به صورت دو پوسته است که ۴۸ نیم ستون به انضمام تزئینات هندسی از آجر و کاشی فیروزه ای زینت بخش آن شده است. بنا فاقد کتیبه است و بیشتر نشان دهنده اسلوب معماری قرن هفتم هجری است.

رباط کبودان :

بنای قاجاری رباط کبودان در میان روستایی به همین نام در۸کیلومتری شمال بردسکن در حاشیه جاده این شهر به سبزوار واقع است. واقف این رباط «حاجی میرزا احمدی مجتهد کاشمری» بوده و به سعی و اهتمام «کربلایی غلامرضا طبسی» بنیان شده است.

قلعه دختر برجک:

این قلعه بر فراز کوهی در ارتفاعات غربی مشرف به روستای برجک و در ۱۷ کیلومتری غرب شهر بردسکن واقع است. با توجه به بقایای موجود ، به نظر می رسد بیشترین تأسیسات دفاعی اعم از برج نگهبانی و سنگرهای کوچک در سمت غرب قلعه دیده می شود.

بنای اصلی قلعه در بالاترین نقطه قرار گرفته و از آن چه باقی مانده است بناهایی است که از سنگ و ملات ساخته شده است . دیوار حصار قلعه بسیار پهن و محکم ساخته شده  و به احتمال زیاد شش برج نیم دایره در سه ضلع حصار قرار داشته که اکنون تنها آثار دو برج ضلع غربی باقی مانده است.

در سمت غربی دامنه کوه آثار حوضی بزرگ وجود دارد که دیواره آن دو جداره و کمانی شکل است. به احتمال زیاد، قلعه دختر برجک، یکی از حلقه های این زنجیره قلاع اسماعیلیه منطقه بوده است. به احتمال زیاد این قلعه همان “قلعه میکالی” معروف باشد که در نوشته های بیهقی نیز از آن یاد شده است.

مسجد جامع سیف آباد:

این بنا در ۱۰ کیلومتری جنوب بردسکن و در روستای سیف آباد واقع شده است. بیشترین فضای مسجد در بخش شرقی آن به صورت شبستان ستوندار با پایه های چهار ضلعی به ابعاد ۵/۱ متر شکل گرفته است. بر فراز پوشش گنبد خانه، گنبدی با ظاهر ساده و بر بالای ایوان دو ستون کوچک آجری به چشم می خورد. محراب داخل بنا و پوشش زیر گنبد با آجرهای خفته راسته تزئین شده است. بنا بر شواهد معماری مسجد جامع سیف آباد با ساختار یک ایوانی در قرن ۱۳هجری بنیان گردیده است.

مسجد یا مقبره عبدل آباد :

این بنا در فاصله ۲۵ کیلومتری از جنوب بردسکن در روستای عبدل آباد  قرار دارد. این بنا و بقعه آجری به ارتفاع ۲۰/۱۳ سانتیمتر می باشد که گنبدی بر فراز آن ساخته شده است و فضای داخلی آن درقسمت زیر گنبد مخروطی و بخشی از دیواره های داخلی با هشت طاق نمای درونی گچبری های ساده ولوزی است این بنا متعلق به قرن هفتم هجری قمری می باشد.

آب انبار سید باقر:

در مرکز شهر بردسکن و در نزدیکی مساجد جامع و بازار، بنایی آجری موسوم به آب انبار سید باقر از دوره قاجار قرار دارد. ساختار معماری این آب انبار دارای ۲۲ پله ی آجری است که ورودی به پاشیر آب انبار را امکان پذیر می سازد ؛ از ویژگیهای بارز آن وجود ۲ بادگیر بسیار زیبااست. یکی بادگیر چهار طرفه بر فراز گنبد مخروطی آب انبار و دیگری به ارتفاع سه متر از پای دور گنبد مخروطی به جهت شرق ساخته شده که ورود هوای مطبوع را به مخزن امکان پذیر می سازد و نقش به سزایی در خنک ماندن آب مخزن داشته است.

مسجد زیرک آباد:

این مسجد در روستای زیرک آباد و بخش مرکزی شهرستان بردسکن واقع شده است. روستای زیرک آباد در ۱۱ کیلومتری جنوب غربی بردسکن قرار گرفته و بنا بر اطلاعات موجود مسجد در قرن ۱۲ قمری ساخته شده است. این بنا دارای پلانی ساده شامل گنبد خانه و شبستان می باشد. گنبدخانه مربعی به ابعاد ۷/۷ متر بوده که محرابی ساده را در یکی از اضلاع خود جای داد است. فضای شبستان نیز از سه اتاق مرتبط به هم شکل گرفته است. تزئینات این بنا منحصر به کاربندی سقف ها و محراب ساده آن است.

  آب انبار رکن آباد

آب انبارها نشان از سخت کوشی مردمان ایران زمین  می باشند که برای بهتر زیستن و پیروزی بر شرایط سخت جغرافیایی در اکثر روستاهای کویری و حاشیه کویر ایران احداث شده اند. این بنای تاریخی در دهستان رکن آباد ؛در ۱۲ کیلومتری جنوب شرق بردسکن واقع شده است وبه لحاظ معماری شایان توجه می‌باشد.

آب انبار روستای کوشه:

این بنا در۱۱ کیلومتری جنوب شهرستان بردسکن و در روستای کوشه قرار گرفته است. با عنایت به اعتقادات مردم کوشه این آب انبار در اواخر دوره قاجار به همت مردی خیر به نام محمد غلامی ثانی بنا شده و معمار آن استاد کربلایی نصرالله معمار شهرآبادی بوده است. آب انبار کوشه از خشت پخته ساخته شده و بادگیر زیبای آن بر فراز بنا چون نگینی می درخشد .

امام زاده الله آباد:

مزار امام زاده الله آباد درفاصله ۳ کیلومتری روستای رحمانیه ودر۳۰ کیلومتری جنوب غربی بردسکن قرار گرفته است. بنای این امام زاده دارای نقشه ای چهار گوش است. با نگرش به شواهد این بنای مذهبی احتمالاً در عصر صفویه ساخته شده و از گذشته تاکنون برای مردم منطقه مکانی مقدس به شمار می رفته که برای اهدای نذورات به آن جا می روند.مزار الله آباد در اشعار و سروده های محلی مردم از جمله سروده محلی و معروف داماد نامراد  نیزآمده است.

قلعه رحمانیه:

این قلعه در روستای رحمانیه و در۲۷کیلومتری جنوب غربی بردسکن قرار گرفته است ؛بنا بر مطالعات انجام شده قدمت آن به قرون ۸ تا ۱۲ ه.ق باز می گردد. قلعه رحمانیه دارای پلانی دایره ای شکل می باشد که نحوه قرار گرفتن آن در ارتفاع مؤید این نکته است که قلعه رحمانیه یکی از ابنیه نظامی و مستحکم دوران خود بوده است. فضاهای داخلی نیز به صورت دایره ای و متحدالمرکز ساخته شده اند و در ساختار آن از ملات کاه گل و خشت استفاده شده است.

طبیعت:

دهانه بیجورد و درختان قدیمی

دهانه بیجورد یکی از مناطق مفرح و خوش آب و هوای شهرستان بردسکن می باشد که درفاصله ۲۱کیلومتری شمال این شهرستان ودرحاشیه جاده سبزواردر دهانه ورودی کوههای بیجورد واقع شده است.

این منطقه در بهار سرسبز و خرم بوده و به علت داشتن آب روان قنات موجودو نیز درختان قدیمی و دو قلوی چنار بیجورد مورد توجه مسافران و گردشگران عبوری است.

همچنین آسیاب آبی و قدیمی ؛باغات روستای بیجورد و بازمانده های برجک قدیمی در اطراف آن مشهود است.

مناظر طبیعی تنگل خوشاب:

این دره یکی از مناطق خوش آب و هوا شهرستان بردسکن است که در فاصله۳۰ کیلومتری شمال شرق بردسکن واقع شده است.

مناطق شمالی بردسکن دارای کوهپایه هایی زیبا و خرم و کوههایی نسبتاً رفیع نظیر کوه سرخ، چهل دختر، بغل داغ، وارسنگ می باشد که دره های سرسبز در میانه­ی آنها واقع شده اند.

دره آسیاب خوشاب از تنوع گیاهی مطلوبی برخوردار است و در آن انواع درختان مثمر و غیر مثمر رشد نموده اند و همراه با آب جاری و باغات با صفای روستای خوشاب مکانی مفرح را رقم زده است.آثار قلعه دختر و قلعه پسر در بلندیهای مشرف بر این منطقه نشان از رد و پای تاریخ کهن این مناطق است.

روستای باب الحَکَم

روستای باب الحکم در۸ کیلومتری غرب بردسکن و در کنار جاده بردسکن به طبس قرار دارد بافت سنتی نسبتاً سالمی در مرکز روستا می باشد که آثار تاریخی از جمله آب انبار، حوضخانه ، خانه های قدیمی ، حمام قدیمی، قبرستان قدیمی و بادگیرهای متعددی را در خود جای داده است.

آثار تاریخی روستا از جمله آب انبار باب الحکم در دوره صفویه ساخته شده و شامل سردر زیبایی آراسته به طرح آجر کاری خفته و راسته، مخزن با پوشش گنبدی،  بادگیر هشت ضلعی روی گنبد می باشد.

غار ؛قلعه دختروآب انبار روستای درونه :

روستای درونه در ۵۵ کیلومتری غرب بردسکن ودر حاشیه جاده بردسکن به طبس واقع میباشد.داخل روستا؛آب انبار؛اقامتگاه بومگردی و بنای کوچک امامزاده ای وجود دارد. در دو کیلومتری روستا نیزآبشار فصلی ودره ای نسبتا سبز معروف به دهنه آب وجود دارد.

در ارتفاعات شمال روستای درونه و در منطقه ای صعب العبور؛ قلعه دختر واقع شده است.که با توجه به شواهد موجود مربوط به قرون ۶ تا ۷ قمری می باشد.

دره و منطقه جنگلی کاسف:

دره کاسف در فاصله ۳۲ کیلومتری شمال شهر بردسکن و در مجاورت روستای کوهستانی و زیبای کاسف واقع شده است.

این روستا که از آب و هوای معتدل کوهستانی برخوردار می باشد، از جمله مناطق گردشگری و طبیعت گردی شهرستان بردسکن است.

وجود جنگل با درختان فراوان سایه گستر، در مجاورت روستا بر طبیعت زیبای منطقه افزوده و این محدوده را تبدیل به مکان توقف  گردشگران و دوستداران طبیعت نموده است. به طوری که همه روزه  پذیرای افراد و گروههای ورزشی و خانوادگی است تا از مواهب طبیعی این دره و منطقه جنگلی بهره ببرند.

جنگل هُدک:

روستای زیبای هدک در فاصله ی ۱۸ کیلومتری شمال شهربردسکن واقع شده است.
دسترسی به جنگل هدک با مناظر چشم نواز و گذر از مسیر روستای هُدک و سربرج امکان پذیر است که پس از آن امتداد جاده ای به طول حدود ۱۰ کیلومتر و طی مسیر سمت چپ، به جنگل هدک منتهی می شود. راه سمت راست به ابتدای باغات میرسد که بعد از طی کردن باغات به جنگل می رسد. همچنین از جاذبه های طبیعی این منطقه؛ روستاهای کوهپایه ای و دره وچشم اندازهای طبیعی است که با تنوع گیاهی ؛درختان قدیمی و درختچه های متنوع دلنشین مقصد بسیاری از گردشگران و طبیعت دوستان می باشد.

غارهای طبیعی بردسکن

غار طبیعی درونه در ۶۵ کیلومتری غرب بردسکن دررشته کوه شمالی روستای درونه واقع شده است. غار مذکور به لحاظ زمین شناسی و نیز جاذبه های طبیعی از اهمیت زیادی برخوردار است و علاقمندان و کوهنوردان وغارنوردان زیادی هر ساله از این غار بازدید می کنند.

غار سیر: در میانه یک دیواره به ارتفاع حدود ۸۰ متر و در ارتفاع ۱۶۰۸ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته  است. دهانه غار حدود ۱۵ متر بالاتر از پای دیواره و در گذشته  حدود ۱۵۰ متر بالاتر از کف دره بوده است. این غار در دوران قدیم مسکونی بوده و به عنوان پناهگاه از آن استفاده می شده است. برای ورود به غار باید دیواره ۱۳ متری زیر دهانه را صعود کرد. غار ۶۴ متر طول دارد و دارای ۲ ورودی است.

تنگل ارغوانی کشمر:

دره ارغوان در فاصله ی ۲۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان بردسکن و در کوههای شمالی روستای علی آباد کشمر واقع گردیده و رویشگاه آن درختچه ها و گلهای ارغوان است .

همزمان با فرا رسیدن فصل بهار دره ارغوان با رویش گلهای صورتی رنگ ارغوان به اوج زیبایی رنگها در طبیعت تبدیل شده و زیبایی خاصی را به این منطقه می بخشد. همچنین همه روزه کوهنوردان و گردشگران زیادی از بردسکن و شهرهای همجوار یک روز خود را به طبیعت گردی در این دره باشکوه ارغوان اختصاص می دهند. دره ارغوان به جز گل ها و درختچه های ارغوان دارای پوشش گیاهی وجانوری متنوع است.

طبیعت منطقه حفاظت شده درونه:

منطقه حفاظت شده درونه با وسعت ۶۶,۷۲۶ هکتار در۵۰ کیلومتری غرب شهرستان بردسکن و نزدیک به منطقه حفاظت شده توران واقع شده است.

شاخص ترین گونه های گیاهی این منطقه زیره کوهی، فلفل بوته ای کوهی، کلپوره، بادرنج، آویشن، کاکوتی، گل زرد، بومادران،کما، پرسیاوش، دم اسب، بارهنگ و پونه است. یوزپلنگ، پلنگ، گورخر ایرانی، گربه وحشی، قوچ و میش، کل و بز، آهو، جبیر و پرندگانی نظیر هوبره، شاه بوف، دال، کرکس، کبوتر وحشی، باقرقره، قمری، زاغ بور ونوک سرخ از جمله حیات وحش این منطقه محسوب می شود.

پناهگاه حیات وحش دشت لاغری:

پناهگاه حیات وحش دشت لاغری بردسکن ۲۳ هزار هکتار مساحت دارد و در شمال غربی شهرستان بردسکن قرار گرفته است.

گونه قالب گیاهان این منطقه پوشش قیچ، گز، تاغ و گونه های استپی است. یکی از مهم‌ترین زیستگاه های پرندگان وحشی نظیر زاغ بور، هوبره، سیاه سینه، کبوتر وحشی، کبک، تیهو، سنگ چشم و… است و از پستانداران وحشی آن می‌توان به یوزپلنگ آسیایی، گربه وحشی، آهو و… اشاره کرد. همچنین سایت تکثیر و مدیریت گونه های در خطر انقراض  در پناهگاه حیات وحش دشت لاغری ایجاد شده است.

کفه نمکی بردسکن:

این عرصه بخشي ازدرياچه نمكي (پلايا) با حدود تقریبی یکصد هزار هكتار مساحت است که از مجموع آن حدود۷۸۸۸هكتار در ۴۵ کیلومتری جنوب و جنوب شرق شهر بردسکن در مجاورت با کویر لوت واقع است.

اين پلايا داراي كشيدگي و امتدادي در جهت شمال شرقي و جنوب غربي است و یکی از جاذبه های طبیعی و گردشگری به شمار می آید.

با توجه به بارندگی فصل زمستان و بهار؛ این منطقه دریاچه است و در فصل تابستان و پاییز خشک ؛گرم و نمکی است.

 

 

  • نویسنده : جواد افتخاری
  • منبع خبر : تولیدی